برنامه توسعه فردی و یا Personnal Development Plan  ( PDP) چیست؟

برنامه توسعه فردی ، فرایندی مستمر برای ارزیابی نیازهاي آموزشي و برنامه ریزی برای دست یافتن به آن نیاز ها است. این فرایند توسط سیستمی که به طور منظم این فرایند یادگیری را ارزیابی می کند، پشتیبانی شده و میزان پیشرفت و برنامه های آینده را طرح ریزی می كند. مستند سازی این فرایند همان تدوين PDP است كه  به کارکنان در اولویت بندی اهداف و تعیین میزان پیشرفت خودشان کمک می کند.

بنابراین برنامه توسعه فردی (PDP) در واقع فرایندی است که به شما کمک می کند که به دانسته ها، عملکردها و موفقیت های خود فکر کنید و برای توسعه و پیشرفت فردی، آموزشی و شغلی خود برنامه ریزی کنید.

وجود برنامه توسعه فردی (PDP) برای نشان دادن حاکمیت بالینی در یک سازمان ضروری بوده و برنامه ای  ادغام یافته دراستراتژی های مدیریت خطر است.

اجزای «برنامه توسعه فردی» چیست؟

برنامه توسعه فردی دارای اجزای زیر است :

1-      نیاز سنجی و ارزیابی نیاز های آموزشی

2-      تعیین اهداف آموزش و توسعه فردی

3-      امکان بحث و دریافت بازخورد

4-      تدوین برنامه عملیاتی براي اجراي اهداف فوق

5-      اجرای برنامه

6-       ارزیابی

اهداف برنامه توسعه فردی (PDP) لازم است  دارای خصوصیات زیر باشد که به اختصار SMART نامیده می شود:

1-       Specific  اختصاصی و مشخص باشد . به طور مثال « من می خواهم روش های مدیرت زمان را فراگیرم تا پروژه هایم را در وقت مقرر و بدون اضطراب به پایان برسانم» به جای آن که بگوییم « من می خواهم یاد بگیرم که چگونه زمان را مدیریت کنم».

2-       Measurable قابل اندازه گیری باشد. مانند «من می خواهم قادر باشم خودم را با توجه به برنامه های هفتگی كه برايم مشخص شده، تنظیم کرده و برنامه ها را به موقع به پايان ببرم» 

3-       Achievable قابل دستیابی باشد. مانند « من می دانم که کارگاه ها و کتاب هابی در خصوص مدیریت زمان وجود دارد که می توانم از آن ها استفاده کنم».

4-       Realistic واقع گرایانه باشد.مانند «من صبح هاي پنج شنبه وقت آزاد دارم و این زمان را صرف یادگیری روش های مدیریت زمان خواهم کرد»

5-       Time-bound با تعیین زمان باشد.مانند « من پروزه را انجام می دهم و براساس تاریخ های تعیین شده برای هر مرحله، به جلو خواهم رفت»

تعیین اهداف مشخص برای یادگیری، کار دشواری است. مشکلات شایعی که در تعیین اهداف وجود دارد و  باعث عدم موفقیت در رسیدن به آن ها می شود، موارد زير است:

· انتخاب اهداف مبهم و نامشخص

· نداشتن اطلاعات کافی ناشی از عدم انجام نیاز سنجی

· فقدان نظارت مستقيم همکاران و مدیران بر تعيين اهداف.

· ناديده گرفتن تغییرات تازه در محيط شغلي و نیازهای جديد مرتبط .

 بحث و تبادل نظرو مرور اهداف تعیین شده  با همکاران و کسانی که آشنایی کافی با فرد تدوين كننده «برنامه توسعه فردي» دارند و به خصوص مشورت با افرادی که مرشد و مربی فرد هستند، می تواند در انتخاب اهداف مناسب، موثرواقع شود.

انجام پرسش ها و طي مراحل زیر به فرد در تدوین اهداف با خصوصیات بالا ، کمک می کند :

1-      در حال حاضر من کجا هستم؟ (تعیین نقاط قوت و ضعف- گرفتن بازخورد از دیگران- توجه به شاخص های عملکردی  خود- توجه به اولویت هایی که اثر فوری تری بر آینده ما دارند)

2-      می خواهم به کجا برسم؟ (تعیین جایگاهی که می خواهیم به آن برسیم- روشن کردن دلایل رسیدن به این جایگاه)

3-      چگونه می توانم به جایی که می خواهم برسم؟ (تعیین دقیق راه رسیدن به هدف و تعیین استراتژی با صرف وقت کافی برای آن)

4-      چه منابعی (دولتی، فردی، فرصت های آموزشی و غیره) می تواند به من کمک کند؟

5-      چه چیزی می تواند مانع رسیدن و یا باعث کند شدن من برای رسیدن به هدفم شود؟

6-      چه زمانی می خواهم به موقعیت مورد نظرم دست یابم؟ (برنامه ریزی و زمان بندی برای رسیدن به هدف)

7-      مستند سازی و ثبت (ثبت و نوشتن کلیه مراحل بالا)

8-      تعیین شاخص هایی برای ارزیابی پيشرفت برنامه.

نوشتن و مستند سازی «برنامه توسعه فردی» به شما کمک می کند که میزان پیشرفت خود را بسنجید، از این اطلاعات برای کاریابی استفاده کنید و آن را مي توانيد جزو شرحي از كارهاي خود (CV) به كارفرما ارايه دهيد، با مربی و مدیر خود در میان بگذارید و بتوانید با مرور آن ، آن را ارتقا بخشید.

یک نمونه و مثال از برنامه توسعه فردی (PDP) :

1-      حیطه ای که نیاز دارم یاد بگیرم چیست؟

فشار خون بالا

2-      چگونه می توانم این نیاز را برطرف کنم؟

من می دانم که راهنمای بالینی در خصوص فشار خون چاپ شده است.    

3-      هدفم از این یادگیری چیست؟

کنترل فشارخون در راستای توصیه های راهنمای بالینی.  

4-      اهداف مشخصی که می خواهم به آن ها دست یابم چیست؟    

می خوام حد مطلوب فشارخون کنترل شده را در بيماران با فشار خون بالا بدانم- یک پروتکل برای تشخیص و بررسی فشارخون بنویسم- داروهای مناسب را براساس راهنمای بالینی به بیماران تجویز کنم    

5-      چگونه می توانم به این اهداف برسم؟

راهنمای بالینی فشار خون بالا را بخوانم- در جلسات و گردهمایی های درمانی مخصوص پزشکان عمومی شرکت کنم- نشست های کاربردی چند بخشی تدارک ببینم- با دیگر همکاران بر روی راهنمای های بالینی و دستورالعمل های جدید کار کنم.    

6-      چگونه می توانم «برنامه توسعه فردي » خودم را ارزیابی کنم؟

ممیزی و ارزیابی میزان فشارخون و نحوه کنترل آن در بیماران مبتلا به فشارخونی که تحت نظر من قرار دارند    

7-       چگونه نشان دهم که این برنامه را پیاده و اجرا کرده ام؟

یک کپی از راهنمای بالینی نگه دارم- از نکات مورد علاقه و مهم در نشست ها و جلسات یادداشت

با توجه به شرايط كنوني كه در ابتداي مسير استقرار و اجراي حاكميت باليني هستيم و با توجه به آن كه هنوز مهارت كافي براي تدوين «برنامه توسعه فردي» يا PDP را به تنهايي نداريم، مي توان هر يك از كاركنان با كمك مسوول مافوق خود، تدوين برنامه توسعه فردي را انجام داده و نقاط قوت، ضعف، تهديد ها و فرصت هاي خود را شناسايي (swot analysis) نموده و اهداف خود را براساس نياز هاي سازماني تعيين و مسير حركت بعدي خود را مشخص نموده و براي آن برنامه ريزي نمايند. هم چنين در فواصلي كه با يكديگر به توافق رسيده اند كه مي تواند هر سه ماهه يا شش ماهه باشد اجراي برنامه را مورد ارزيابي قرار داده و خط مشي بعدي را مشخص نمايند.