ایمنی بیمار

راهکارهاي موثر جهت تغییر رفتار و نگرش اجتماعی مدد جویان و پزشکان نسبت به مقوله تقاضا و تجویز دارو به روش تزریقی
1. حذف تزریقات غیر ضرور ( در برخی از کشور ها 70 درصد تزریقات غیرضرور هستند).
2. در صورتی که درمان مؤثر از سایر طرق ممکن باشد به منظور کاهش امکان مواجهه با خون و مواد عفونی و خطر انتقال، بر محدودیت/ عدم تجویز دارو به روش تزریقی تأکید می شود.
3. ترجیحاً زمانی بایستی دارو به روش تزریقی مصرف شود که بیمار تحریک پذیر ، بیهوش و یا دچار اختلالات گوارشی باشد یا جذب سریع دارو با توجه به وضعیت بالینی بیمار مورد انتظار باشد.
4. ارتقاء سطح آگاهی جامعه در خصوص خطرات بالقوه ناشی از مصرف دارو به روش تزریقی به منظور کاهش تقاضاي بیماران جهت تجویز دارو به این روش توصیه می شود.
Ø کاهش رفتار پر خطر کارکنان خدمات سلامت
Ø تا حد امکان از آمپول هاي snapکه براي شکستن سر آن ها نیاز به تیغ اره نیست، استفاده شود
. Ø پس از تزریق اکیداً از گذاردن درپوش سرسوزن اجتناب شود (در صورت ضرورت به روش یک دستی)
scoop Ø قبل از دفع از شکستن یا خم کردن سرسوزن اجتناب شود اجتناب شود
. Ø الزامی است سر سوزن و سایروسایل تیز و برنده مصرف شده یا نشده (نظیر بیستوري ، آنژیوکت ها ، شیشه هاي شکسته سرم ، گایدهاي جراحی ، پنس هاي شکسته ، سرسوزن و...) مستقیماً توسط فرد مجري پس از مصرف در ظروف ایمن دفع شود.
Ø به منظور پیش گیري از جراحات و صدمات ناشی از وسایل تیز و برنده ، بایستی دفع سرسوزن و سرنگ ( با هم) صورت پذیرد.
Ø جهت حمل وسایل تیز و برنده بایستی از ریسیور استفاده شود و از حمل وسایل مزبور در دست یا جیب یونیفرم خودداري گردد
. Ø بایستی از دست به دست نمودن وسایل تیز و برنده (بیستوري، سرسوزن و ...)اجتناب شود
. Ø رعایت احتیاطات استاندارد در حین انجام هرگونه اقدام درمانی که احتمال مواجهه با خون و سایر ترشحات بدن بیمار پیش بینی می شود، الزامی است
استفاده از وسایل یک بار مصرف در تزریقات Single Use of Injection Devices
تزریقات ایمن
1 .به بیماران یا دریافت کننده خدمات آسیبی نرساند.
2 .به ارائه کنندگان و کارکنان خدمات سلامت صدمه اي نزند.
3 .پسماندهاي ناشی از آن باعث آسیب و زیان درجامعه و محیط زیست نگردد.
وسعت مسئله
در کشورهاي در حال توسعه ودر حال گذرسالیانه 16000 میلیون تزریق با هدف درمانی یا بهداشتی زده می شود (به طور میانگین 4.3 تزریق به ازاي هر فرد).
به طور میانگین 10-5 درصد کل تزریقات با هدف ارائه خدمات بهداشتی و 90 درصد آن ها به منظور ارائه خدمات درمانی تجویز می شوند، درحالی که اکثریت این تزریقات غیر ضرورهستند.
محورها ي بنیادین ایمنی تزریقات
1 .تغییر رفتار و نگرش اجتماعی مدد جویان و پزشکان نسبت به مقوله تقاضا و تجویز دارو به روش تزریقی
2 .کاهش رفتار پر خطر کارکنان خدمات سلامت، به منظور پیش گیري از جراحات و صدمات ناشی از وسایل تیز و برنده
3 .افزایش سطح ایمنی کارکنان کارکنان در ضمن کار با وسایل تیز و برنده و برنده درمانی.
4 .جمع آوري ، نگهداري ، انتقال و دفع مناسب و بهداشتی پسماند هاي آلوده و پر خطر .
داروهاي با اسامی و اشکال مشابه Look-Alike, Sound-Alike Medication Names
similar-sounding drug name pairs
Losec® / Lasix®
Nicorette® / Nitroderm®
Nimodipine / Nifedipine
Novomix® / Novorapid®
Omacor® / Omesar®
Oxynorm® / Oxycontin®
Senokot® / Seroxat
® Zestril® / Xatral®
Approved List of Generic Drug Names
with Tall Man Letters
acetaZOLAMIDE acetoHEXAMIDE
buPROPion busPIRone
chlorproMAZINE chlorproPAMIDE
راهکارها
vخوانا بودن دست خط نسخ دارویی
vمحدود نمودن دستور تلفنی و شفاهی به ویژه در خصوص داروها با تلفظ( صداي) مشابه
vبررسی دوره اي داروهاي موجود در بیمارستان به منظور ردیابی داروهاي مشابه خریداري شده
vتفکیک فیزیکی داروها با اسامی و اشکال مشابه LASA در تمامی انبارهاي دارویی
vاستفاده از حروف بزرگ در نوشتن نام داروهاي مشابه اسمی در نسخه نویسی توسط پزشکان
vنوشتن نام تجاري و ژنریک دارو ، دوز و راه تجویز دارو در نسخ دارویی
کنترل محلولهاي الکترولیتی با غلظت بالا Control of Concentrated Electrolyte Solutions
محلول هاي الکترولیتی با غلظت بالا به ویژه KCLدر صورتی که به طرز مناسب آماده و تجویز نشوند، کشنده خواهند بود.
راهکارها
Ø تأکید بر برداشتن محلول هاي الکترولیتی با غلظت بالا به ویژه KCL از بخش
Ø نگاهداري ویال هاي با غلظت بالاي کلرید پتاسیم ، فسفات پتاسیم
Ø کلسیم گلوکونات و سولفات کلسیم در داروخانه به صورت مجزا از یکدیگر
Ø کلسیم گلوکونات و سولفات کلسیم در داروخانه به صورت مجزا از یکدیگر
Ø محدودیت دسترسی به محلول هاي کلرید سدیم با غلظت بیش از 9.0 درصد
Ø نسخه نویسی محلول هاي الکترولیتی با غلظت بالا بایستی خوانا باشد در هنگام نسخه نویسی نام دارو و میزان سرعت انفوزیون بایستی با استفاده از حروف درشت باشد.
کنترل مستقل دو گانه
به منظور پیش گیري از وقایع دیده وري الزامی است مراحل نسخه پیچی، آماده سازي و تجویز محلول هاي الکترولیتی با غلظت بالا مشتمل بر سالین هیپرتونیک (3%و5 ،(%فسفات پتاسیم، سولفات منیزیوم و کلرید کلسیم با استفاده از چک لیست توسط دو نفر از کادر حرفه اي واجد صلاحیت به صورت مستقل از یکدیگر کنترل شود . کادر حرفه اي واجد صلاحیت به صورت مستقل از یکدیگر کنترل شود . ( در داروخانه توسط دو پزشک داروساز یا یک پزشک داروساز و یک تکنسین دارویی ودر بخش هاي بستري، درمانگاه سرپایی، بخش اورژانس و اتاق عمل توسط دو پرستار یا یک پزشک و یک پرستار واجد صلاحیت حرفه اي)
برقراري ارتباط صحیح کارکنان خدمات در حین تحویل بیمار
Communication During Patient HandOvers
اهمیت برقراري ارتباط صحیح
11درصد از 25000 تا 30000 مورد اتفاقات ناخواسته قابل اجتناب ناشی از مشکلات ارتباطی
برخی از مطالعات 70 تا 80 درصد اتفاقات ناخواسته را ناشی از مشکلات تعاملات بین فردي دانسته اند. برقراري ارتباطات در حین تحویل بیماران مرتبط به تبادل و انتقال اطلاعات
• از یک ارائه کننده خدمت به دیگري یک ارائه کننده خدمت به دیگري (تغییر شیفت پزشکان یا پرستاران تغییر شیفت پزشکان یا پرستاران)
• از یک تیم ارائه کننده به تیم بعدي (گزارشات بیهوشی به کادر اتاق ریکاوري)
• از یک بیمارستان به بیمارستان دیگر براي دریافت خدمات درمانی یا تشخیصی تخصصی
• از کارکنان خدمات سلامت به بیمار، مراقبین و خانواده آنان در زمان ترخیص بیمار از بیمارستان به منزل
راهکارها
§ نیاز به وجود زبان مشترك براي تبادل اطلاعات
§ تکنیک هاي توجیهی وضعیتی نظیر فرآیند SBAR
§ استاندارد سازي تحویل شیفت ها
§ بازخوانی مجدد به منظور اخذ تأیید فرستنده پیام مبنی بر صحت درك مطالب توسط گیرنده پیام
§ عضویت بیمارو مشارکت ثابت وي در تیم سلامت
§ ساعت کار کادر بالینی در شیفت هاي مختلف با یکدیگر هم پوشانی داشته
يك جزء اساسي براي ارتقاي ايمني بيمار، گزارش حوادث است. گزارش حوادث به تنهايي ايمني بيمار را ارتقا نمي بخشد بلكه يادگيري از خطاهاست كه امري اساسي است. اين يادگيري هاست كه بايد انتشار يابد و اجرا شود تا از وقوع حوادث مشابه در آينده جلوگيري كند و بهتر است كه اين امر در تمامي سيستم مراقبت سلامت اجرا شود.
جهت شناسايي خطاها، روش هاي مختلفي وجود دارد. اين روش ها مي تواند شامل، بررسي پرونده ها، گزارش دهي خطاها، استفاده از تجربيات بيماران، بررسي شاخص هاي ايمني بيمار، بررسي شكايات و نتايج رضايتمندي بيماران باشد.
يكي از روش هاي شناسايي خطا همان گزارش دهي خطاها است.
آموزش به بیمار
آموزش به بیماران یکی از شاخص های کیفیت پذیرفته شده درمانی است. تمام بیماران حق دارند در مورد حفظ و ارتقاء سطح سلامت و پیشگیری از بیماری ها آموزش های مناسب دریافت نمایند.
آموزش به بیماران فواید و نتایج مثبت زیادی در بر دارد:
۱- کاهش هزینه های مراقبت های بهداشتی
۲- افزایش کیفیت مراقبت ها
۳- کمک به بیمار در به دست آوردن استقلال و خودکفایی بیشتر.
برای آنکه در آموزش به بیمار پیشرفتی حاصل شودافکارمان را تغییر دهیم
بیماران گله وشکایتی ندارند.
1-بیماران در مدیریت مراقبت از خود ناموفق هستند.
2_بیماران هنوز به مراقبت از خود متعهد نیستند.
اهداف آموزش به بیمار:
یادمان باشد عدم فهم صحیح بیمار مسئله شایعی است!!
بیماران یاد می گیرند وقتی که:
یادمان باشد یادگیری در افراد بالغ با یکدیگر متفاوت است.
ایمنی بیمار
در حال حاضر سازمان جهانی بهداشت ایمنی بیمار را به عنوان یک نگرانی عمومی اعلام کرده است، همچنین آمارها نشان می دهند که خطای کارکنان شاغل در سیستم های بهداشتی درمانی یک نفر از هر10 بیمار پذیرش شده در بیمارستان های جهان را تحت تاثیر قرار می دهند. بنابراین ایمنی بیمار یک نظام مراقبت بهداشتی جدید است که بر گزارش دهی، تجزیه و تحلیل و پیشگیری از خطاهای پزشکی که اغلب منجر به بروز خطاهای ناخواسته می شود، تاکید می ورزد.
حوادث و خطاها کدامند؟
پتانسیل ایجاد خطا یک چالش دائمی برای ارائه خدمات بهداشتی ایمن و مناسب می یاشد. وقتی که مسائل رو به خطا پیش رود ( به سمت ایجاد مشکل سوق یابد)، یا در بعضی از موارد از بعضی مسائل اجتناب شود، فرصتی بری بیماران، تیم ها و سازمانها برای شناسایی علت اتفاق می باشد و در اینجا نیازمند فعالیتی برای بهبود ایمنی بیمار هستیم.
وقتی درباره حوادث، خطاها و اتفاقات منجر به خطا صحبت می کنیم، منظورمان چیست؟
پیامد فیزیکی و روانی این حوادث برای بیماران، پرسنل و ارائه دهندگان مراقبتمی تواند قابل توجه باشد. این حوادث ناگوار همچنین افزایش دهنده هزینه ارائه خدمات بوده، روند ( فرآیند) درمان رانیز با مشکلاتی مواجه می نماید و منجر به نارضایتی در بین بیماران و پرسنل خواهد شد.
حوادث بالینی و اتفاقاتی که نزدیک به حوادث ناگوار است، حتی جایی که هیچ آسیبی به بیمار نرسیده باشد، نیاز به عملکرد مناسب برای مدیریت ریسک و کاهش خطاها را برجسته می کند. اینجا فرصت ارزشمندی برای یادگیری از موانعی و اتفاقات منجر به حادثه برای جلوگیری از وقوع مجدد آن می باشد. گزارش دهی و یادگیری از حوادث و اتفاقات نزدیک به حادثه یکی از بخش های فرآیند مدیریت ریسک در سازمان است و منجر به ارتقای ایمنی بیماران، همراهان و پرسنل خواهد شد.
ما تنها زمانی می توانیم بر روی پروسیجرها و عملیاتی که ایمنی بیماران را تحت تاثیر قرار می دهد مداخله انجام دهیم که با همکارانمان برای شناسایی موراد زیر تعامل داشته باشیم:
بازنگری و آنالیز حوادث و حوادث بخیر گذشته برای شناسایی علل لازم و ضروری است. این موضوع شامل ابزارهای بهبود کیفیت مانند تحلیل ریشه ای وقایع یا تحلیل حوادث خیلی برجسته ( مهم ) می باشد. در ابتدا که علل شناسایی شدند می توانیم برای کمینه سازی یا جلوگیری از وقوع مجدد این حادثه عمل کنیم.
ایمنی بیمار با این مسئله که چرا این اتفاق افتاده است به وسیله تشویق پرسنل و بیماران برای گزارش دهی و بازنگری حوادث سروکار دارد( مورد ملاحظه قرار می دهد). درک آن که چرا حادثه اتفاق افتاد به شما فرصت آن را می دهد تا روش ارائه مراقبت را تغییر دهد.
تاکید بر ایمنی می تواند منجر به ارتقای مدیریت ریسک در تیم ها شده و در اداره یک سازمان نیز کمک کننده ( یاری دهنده ) باشد.
مقدمه:
عوارض ناخواسته ناشي از اقدامات درماني علاوه بر متضرر كردن بيماران از لحاظ فيزيکي، روحي- رواني و مالي، خانواده ايشان، کادر درماني و جامعه را نيز تحتتاثير عواقب سوء خود قرار ميدهند. بر اساس آمار جهاني و مطالعات در کشورهاي مختلف اعم از توسعه يافته، در حال توسعه و... ميزان قابل توجهي از بيماران مورد پذيرش در مراکز تشخيصي و درماني(بيش از 10 درصد طبق آمار دفتر منطقه مديترانه شرقي سازمان جهاني بهداشت ) به نوعي متاثر از اين حوادث هستند.
تحقیقات انجام گرفته در استرالیا و آمریکا و انگلستان نشانگر این است که 10% بستری بیمار در بیمارستان منجر به ایجاد آسیب به بیماران و پرسنل بیمارستان می شود.
دو نکته مهم در خصوص اين وقايع يکي ناخواسته بودن و ديگري قابل پيشگيري بودن اکثريت (بيش از 70 درصد) آنهاست.
از سوي ديگر نحوه نگرش به علل بروز خطاها و شناخت عوامل اصلي و زمينهاي و در نظر گرفتن کاستيها و نقش سيستمها در زمينهسازي و بروز اين اتفاقات و تمرکز بر سيستم به جاي فرد به عنوان مقصر اصلي در برخورد با مشکل و برنامهريزي و طراحي راهحلها، تعيينکننده کاميابي يا ناکامي در کاهش خطاهاست.